Nghiên cứu đoàn hệ là gì

     
(ĐTĐ) – nghiên cứu và phân tích đoàn hệ (Cohort study) thường xuyên được những nhà dịch tễ học dùng để truy tìm nguyên nhân của dịch hoặc nói chính xác là tìm các yếu tố nguy hại liên quan mang đến bệnh.

Bạn đang xem: Nghiên cứu đoàn hệ là gì

Bạn vẫn xem: phân tích đoàn hệ là gì

Thuật ngữ cohort nguyên nghĩa là một trong đội quân lính La mã thời xưa (hình 1) có tầm khoảng 300-600 người. Trong phân tích dịch tễ học, cohort dùng để chỉ tập hợp một tổ người tất cả cùng tầm thường một điểm lưu ý nào kia nên một vài dịch giả call là phân tích thuần tập tuy vậy dùng từ phân tích đoàn hệ gồm lẻ dễ dàng nắm bắt hơn.


*

Sơ đồ gia dụng 1 Kết cục nghiên cứu và phân tích đoàn hệ giữa 2 nhóm

Một phân tích đoàn hệ kinh điển được triển khai hơn 50 năm trước đây trên Anh quốc, search sự tương tác giữa thuốc lá lá với ung thư phổi, các tác giả đang theo dõi 40 ngàn chưng sĩ, được chia thành 4 đoàn hệ: không hút thuốc, hút thuốc lá ít, hút thuốc lá trung bình cùng hút dung dịch nhiều. Sau 40 năm quan sát và theo dõi (1951-1991), các bác sĩ ở trong đoàn hệ tất cả hút thuốc bị ung thư phổi cao hơn so với các bác sĩ ở trong đoàn hệ ko hút thuốc, đồng thời bao gồm sự contact giữa “liều lượng-đáp ứng” (hút càng nhiều, tỉ lệ mắc ung thư phổi càng cao). Qua phân tích này nói theo cách khác rằng hút thuốc lá lá là nguyên nhân của ung thư phổi (liên hệ nhân-quả) Một nghiên cứu và phân tích rất nổi tiếng khác là phân tích đoàn hệ Framingham. Kim chỉ nam của phân tích này là tìm những yếu tố phơi lây nhiễm có liên hệ đến bệnh đường tim mạch và đột quị. Năm 1948, các nhà nghiên cứu đã tuyển chiêu mộ một đoàn hệ bao gồm 5209 tín đồ nam với nữ, tuổi trường đoản cú 30-62 sống trong thị trấn Framingham, Massachusetts nghỉ ngơi Mỹ. Cứ mỗi hai năm được tổng kiểm tra sức khỏe (hỏi chi phí sử, thăm khám lâm sàng, xét nghiệm…) một lần. Đến năm 1971, nghiên cứu và phân tích tuyển chiêu mộ thêm 5124 fan thuộc núm hệ 2, là con của thế hệ trước tiên và mang lại năm 2002 lại tuyển chọn thêm 4095 tín đồ thuộc gắng hệ sản phẩm 3. Cho tới hiện nay, tác dụng của nghiên cứu này đã khẳng định các yếu đuối tố nguy cơ gây bệnh đường tim mạch và tự dưng quị gồm: dung dịch lá, lượng cholesterol huyết cao, ít vận động, khủng phì, tăng máu áp, độ đậm đặc aldosterone huyết thanh cao, mãn kinh…. Một phân tích đoàn hệ khác được không ít người nghe biết là nghiên cứu và phân tích Ranch Hand, thương hiệu của một chiến dịch cơ mà quân đội Mỹ sẽ rải hàng tỷ tấn thuốc khử cỏ dioxin (chất độc da cam) trong thời kỳ chiến tranh nước ta từ năm 1967-1971. Bây giờ các đơn vị khoa học nhận định rằng có sự contact giữa lan truyền dioxin và bệnh dịch tật. Đề án Ranch Hand này được thực hiện từ năm 1979 trên Mỹ. Phương châm chính của phân tích này là tìm kiếm sự liên hệ giữa nhiễm dioxin với tử vong và bị bệnh (dị tật bẩm sinh, ung thư các lọai: tuyến đường giáp, chi phí liệt tuyến, phổi, các bệnh tật khác…) Để thực hiện nghiên cứu này, nhà nghiên cứu và phân tích đã tuyển chọn mộ những cựu binh lực và chia làm 2 đoàn hệ: Đoàn hệ phơi lây truyền dioxin có những phi công thâm nhập rải chất dioxin tại vn (1967-1971) được đối chiếu với đoàn hệ ko phơi lây lan dioxin (nhóm chứng) bao gồm những phi công vận chuyển sản phẩm & hàng hóa ở khoanh vùng Đông nam Á trong thuộc thời gian. Hiện nghiên cứu và phân tích đoàn hệ này vẫn đang thực hiện và sẽ kết thúc khoảng 20 năm sau.

Hình 2. Chiến dịch Ranch Hand (Việt nam 1967-1971)

Để giảm thời hạn và tiết kiệm ngân sách và chi phí chi phí, quan trọng các loại bệnh hiếm gặp, loại hình nghiên cứu đoàn hệ hồi cứu cũng khá được các công ty dịch tễ áp dụng để tra cứu sự contact giữa những yếu tố nguy cơ và bệnh.

Xem thêm: Hạt Bo Bo Là Gì, Mua Ở Đâu? Công Dụng Của Hạt Bo Bo Đối Với Sức Khỏe

1.2. Phân tích đoàn hệ hồi cứu (retrospective cohort study):

Tại thời điểm nghiên cứu, nhân tố phơi nhiễm và kết viên (mắc bệnh) đông đảo đã xảy ra. Nhà nghiên cứu và phân tích chỉ truy cứu vớt hồ sơ tại khám đa khoa hoặc các cơ quan tàng trữ để thu thập dữ liệu. Mô hình nghiên cứu này tiến hành nhanh, không nhiều tốn yếu nhưng có không ít sai lệch trong thu thập thông tin, không kiểm soát được các yếu tố khiến nhiễu, bởi vậy hiệu quả nghiên cứu giúp đoàn hệ hồi cứu vãn thường có mức giá trị thấp hơn so với phân tích đoàn hệ tương lai. Một ví dụ phân tích đoàn hệ hồi cứu vớt tìm sự liên hệ giữa dioxin và ung thư tiền liệt tuyến đường (TLT) trên các cựu chiến binh tham chiến tại Việt Nam, được ra mắt trên báo Cancer 2008 cùng với tựa:” Agent Orange Exposure, Vietnam War Veterans, và the Risk of Prostate Cancer” . Năm 1998 (thời điểm nghiên cứu), tác giả tích lũy dữ liệu liên quan đến tất cả các cựu binh sĩ đã tham chiến sống Đông phái mạnh Á tự 1962-1971 trên kho lưu trữ hồ sơ của Hội cựu binh sĩ Bắc California. Nhóm phơi lan truyền dioxin bao gồm 6214 cựu binh sĩ tham chiến tại nước ta và team chứng bao gồm 6930 tín đồ không phơi lây lan dioxin (không đóng quân tại vn trong thuộc thời gian). Kết quả của phân tích được trình bày trong bảng 1, team phơi lây lan dioxin bị ung thư TLT gấp hai lần hơn (OR=2,19) đối với nhóm không xẩy ra nhiễm dioxin

Bảng 1. Hiệu quả Ung thư tiền liệt tuyến ở 2 nhóm
K chi phí liệt đường (+) K chi phí liệt con đường (-) TC
Dioxin (+) 239 5875 6214
Dioxin (-) 124 6806 6930

O1 (Odd của tập thể nhóm nhiễm dioxin)= 239: 5975=0,040

O2 (Odd của tập thể nhóm không truyền nhiễm dioxin)= 124: 6806=0,018

Tỉ số của 2 Odds (OR)* = O1/ O2= 2,19 (KTC 95%: 1,75-2,75)*

* Trong nghiên cứu và phân tích đoàn hệ tương lai tính tỉ số nguy hại bằng nguy hại tương đối (RR), còn trong nghiên cứu và phân tích đoàn hệ hồi cứu giúp thường được xem bằng tỉ số odds hệt như nghiên cứu vãn bệnh-chứng.

Xem thêm: Trà Kombucha Nên Uống Kombucha Vào Lúc Nào Mới Nhất Năm 2022

1.3. Phân tích đoàn hệ phối hợp vừa hồi cứu vãn vừa tương lai:

những thông tin được tích lũy vừa hồi cứu vãn vừa tương lai trong cùng một quần thể. Sau khi ghi nhấn kết cục của phân tích hồi cứu về sự tương tác giữa yếu tố phơi nhiễm với bệnh, bên nghiên cứu liên tục theo dõi cả hai nhóm thêm một thời gian nữa với ghi dìm bệnh mới phát sinh vào khoảng thời hạn nầy. Một ví dụ phân tích đoàn hệ kết hợp, tra cứu sự liên hệ giữa cột thắt ống dẫn tinh (ODT) và ung thư TLT (tiền liệt tuyến) ở nam giới tại Mỹ của Giovannucci và cộng sự , team phơi nhiễm có 13.125 tín đồ cột thắt ODT từ thời điểm năm 1976-1989 cùng nhóm chứng có 12.395 bạn không cột thắt ODT. Kết viên của phân tích hồi cứu ghi dìm 96 người bị ung thư TLT và tỉ số nguy hại tương đối (RR) sau khoản thời gian đã hiệu chỉnh theo tuổi là 1,45 (p 4mmol/L với lactat huyết ≤ 4mmol/l), đối chiếu kết cục của 2 nhóm này.

tài liệu tham khảo:

5. Giovannucci E, Tosteson TD, Speizer FE, Ascherio A, Vessey MP, Colditz GA. A retrospective cohort study of vasectomy & prostate cancer in US men. JAMA. 1993 Feb 17;269(7):878-82.

6. Giovannucci E, Ascherio A, Rimm EB, Colditz GA, Stampfer MJ, Willett WC. A prospective cohort study of vasectomy và prostate cancer in US men.JAMA. 1993 Feb 17;269(7):873-7.