TÁC PHẨM: SÔNG NƯỚC CÀ MAU

     

Nhằm mục tiêu giúp học viên nắm vững kỹ năng tác phẩm Sông nước Cà Mau Ngữ văn lớp 6, bài học tác giả - item Sông nước Cà Mau trình bày không hề thiếu nội dung, bố cục, bắt tắt, dàn ý phân tích, sơ đồ tứ duy và bài bác văn phân tích tác phẩm.

Bạn đang xem: Tác phẩm: sông nước cà mau

A. Văn bản tác phẩm Sông nước Cà Mau

Tóm tắt văn bản: Càng về hướng mũi Cà Mau thì sông ngòi, kênh rạch càng đưa ra chít như mạng nhện. Có nhiều màu xanh của trời nước và cây lá. Tiếng rì rào của quần thể rừng, tiếng sóng của biển và vịnh Thái Lan. Những cái tên nhiều dạng và phong phú của kênh, rạch như rạch Mái Giầm, kênh Bọ Mắt, kênh cha khía. Chúng được đặt theo đặc điểm của nhỏ kênh, rạch. Lúc thuyền chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra dòng sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn. Đến dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm. Rừng đước dựng lên rất cao ngất như hai dãy trường thành vô tận. Chợ Năm Căn rất đông vui, tấp nập. Những ngôi nhà bè đêm tối ánh đèn măng – sông. Những cô gái Hoa Kiều bán hàng, bà cụ già người Miên bán rượu,…

B. Tò mò tác phẩm Sông nước Cà Mau

1. Tác giả: Đoàn Giỏi (1925 – 1989) quê ở Tiền Giang.

- Ông viết văn từ thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp ( 1946 – 1954)

- Tác phẩm của Đoàn Giỏi thường viết về cuộc sống thiên nhiên và bé người phái nam Bộ.

2. Tác phẩm

a) Xuất xứ:

- Bài văn “Sông nước Cà Mau” trích từ chương XVIII truyện “ Đất rừng phương Nam” của Đoàn Giỏi. Thương hiệu bài là vị người biên soạn sách đặt.

- Truyện “Đất rừng phương Nam” được sáng được năm 1957 là truyện dài nổi tiếng nhất của Đoàn Giỏi.

b) Bố cục: 3 phần:

- Phần 1: Từ đầu đến “lặng lẽ một màu xanh solo điệu”: Những ấn tượng bình thường ban đầu về thiên nhiên vùng Cà Mau

- Phần 2: Tiếp theo đến “khói sóng ban mai” : nói về các kênh, rạch ở vùng Cà Mau và tập thông thường miêu tả dòng sông Năm Căn rộng lớn, hùng vĩ.

- Phần 3: Phần còn lại: Đặc tả cảnh chợ Năm Căn đông vui, trù phú, tấp nập.

c) Ngôi kể: Người kể chuyện xưng “tôi” ngôi kể thứ nhất

d) Thể loại: Truyện dài

e) Phương thức biểu đạt: Tự sự kết hợp với miêu tả.

f) Điểm nhìn quan tiền sát và miêu tả: trên bé thuyền xuôi theo kênh rạch vùng Cà Mau, đổ ra sông Năm Căn rộng lớn rồi dừng lại ở chợ Năm Căn. Tạo điểm nhìn như vậy của người kể chuyện, nhà văn có thể miêu tả cảnh quan rộng lớn theo một trình tự hợp lí. Khi ngồi bên trên thuyền, người kể chuyện có thể miêu tả lần lượt các sông, rạch và cảnh vật hai bên bờ, có thể miêu tả kĩ hoặc lướt qua.

g) Giá trị nội dung

Cảnh sông nước Cà Mau có vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ, đầy sức sống, hoang dã. Chợ Năm Căn là hình ảnh cuộc sống tấp nập, trù phú, độc đáo ở vùng đất tận cùng phía nam Tổ quốc.

h) Giá trị nghệ thuật

- Tác giả vừa tả vừa kể, vừa giới thiệu một cách tỉ mỉ, theo trình tự từ bao quát đến đưa ra tiết, sinh động.

- Ngôn ngữ mang màu sắc phái nam Bộ với nhiều từ ngữ gợi cảm, tinh tế.

- Cảm nhận bằng nhiều giác quan.

Xem thêm: Đề 2: Nhiễu Điều Phủ Lấy Giá Gương / Người Trong Một Nước Phải Thương Nhau Cùng

- Sử dụng biện pháp so sánh, điệp từ…

C. Sơ đồ tứ duy Sông nước Cà Mau

*

D. Đọc hiểu văn bản Sông nước Cà Mau

1. Những ấn tượng bình thường ban đầu về vạn vật thiên nhiên vùng Cà Mau

- Ấn tượng nổi bật ban đầu của tác giả về vùng Cà Mau là không khí rộng lớn bao la của vùng đất này với sông ngòi, kênh rạch bủa giăng bỏ ra chít và tất cả được bao trùm trong màu xanh của trời, nước, của rừng cây.

- không gian ấy gợi lên cảm giác về sự đối kháng điệu, triền miên.

- Âm thanh: tiếng rì rào bất tận của những khu vực rừng; tiếng sóng rì rào từ biển Đông và vịnh Thái Lan.

=> Tác giả đã tập trung miêu tả form cảnh vạn vật thiên nhiên qua sự cảm nhận của thị giác và thính giác.

2. Kênh, rạch vùng Cà Mau và con sông Năm Căn.

- tức thì từ đoạn mở đầu, tác giả đã tả tầm thường về cảnh tượng các kênh rạch vùng Cà Mau, thuyết minh và giải thích vê một số địa danh.

- Cách đặt tên mang đến các dòng sông, bé kênh, vùng đất đã mang lại thấy vạn vật thiên nhiên ở trên đây còn rất hoang dã, phong phú. Bé người sống rất gần gũi với thiên nhiên.

+ “Gọi rạch Mái Giầm, vì 2 bên bờ rạch toàn những cây mái giầm cọng tròn xốp nhẹ, trên chỉ xòa ra độc một cái lá xanh hình chiếc bơi lội chèo nhỏ”

+ “Gọi là kênh Bọ Mắt vì ở đó tụ tập không biết cơ man nào là bọ mắt, black như hạt vừng..”

- Sự rộng lớn, hùng vĩ của sông Năm Căn và rừng đước phía 2 bên bờ sông đã được thể hiện qua các chi tiết:

+ con sông rộng rộng ngàn thước.

+ Nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác.

+ Cá nước tập bơi hàng đàn black trũi nhô lên hụp xuống như người bơi lội ếch giữa những đầu sóng trắng.

+ Rừng đước dựng lên rất cao ngất như hai dãy trường thành vô tận.

- Tác giả đã miêu tả màu xanh của rừng đước với bố mức độ sắc thái: màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lo. Những sắc thái ấy chỉ cùng một màu xanh đã miêu tả các lớp cây đước từ non đến già tiếp nối nhau.

Xem thêm: Cảm Nhận Của Em Về Bài Thơ Tự Tình 2 (Có Dàn Ý Chi Tiết), Cảm Nhận Về Bài Thơ Tự Tình Ii Của Hồ Xuân Hương

3. Cảnh chợ Năm Căn

- Sự trù phú của chợ Năm Căn được thể hiện qua khung cảnh rộng lớn, tấp nập hàng hóa phong phú, thuyền bè san sát, với các bỏ ra tiết như: những đống gỗ cao như núi, những bến vận hà nhộn nhịp dọc dài theo sông, những ngôi nhà bè đêm hôm ánh đèn măng – sông chiếu rực bên trên mặt nước như những khu vực phố nổi…

- Sự độc đáo của chợ Năm Căn thể hiện ở

+ Chợ chủ yếu họp ngay trên sông nước với những nhà bè như những quần thể phố nổi và những bé thuyền bán hàng len lỏi mọi nơi, có thể cài mọi thứ mà không cần bước xuống khỏi thuyền.

+ Sự nhiều dạng về màu sắc, trang phục, tiếng nói của người bán hàng thuộc nhiều dân tộc: người Hoa, Miên, người Chà Châu Giang…