Thiên kiến là gì

     

Khái niệm chung là thiên kiến (bias). Thiên kiến là xu hướng đưa ra quyết định hoặc diễn giải sự việc nghiêng về một mặt nào đó, do bạn gồm sẵn thế giới quan, niềm tin, cùng vô thức chỉ chọn lọc những thông tin đầu vào phù hợp. Những niềm tin này sẽ không chính xác, không được khẳng định qua thực tế (fact), hoặc tất cả nhưng không đầy đủ. Đây là hiện tượng tâm lý phổ quát mang đến tất cả mọi người. Thiên kiến được chia thành nhiều loại khác nhau.

Bạn đang xem: Thiên kiến là gì

Trong các loại bias thì có bias tương quan đến con người, được phân loại như sau:

Prejudice (định kiến): là thiên kiến về cảm xúc (emotional bias). Khi chú ý thầy hay nghe về một ai đó hay vật gì đó, bạn gồm ngay những cảm xúc được định trước. Thông thường là các cảm xúc tiêu cực.Stereotype (khuôn mẫu): là thiên kiến về nhận thức (cognitive bias). Vì nhận thức thiên lệch đề nghị người ta tất cả định kiến về cảm xúc. Discrimination (phân biệt đối xử): là thiên kiến về hành động (bihavioral bias). Khi đã có định kiến, người ta sẽ tất cả hành động tương ứng (ví dụ gồm hành động khinh bỉ)

Thành kiến thì sao? vào tiếng Việt, định kiến cùng thành kiến hay được sử dụng tương đương, nhưng thực tế chúng bao gồm sự khác biệt:

Định kiến: là những quan điểm của cộng đồng nơi bạn sinh sống, gồm trước lúc bạn có mặt và bạn thừa hưởng trong quá trình sống cùng học ở đó. Do vậy nên bao gồm cụm từ “định kiến xã hội” – chúng tất cả sẵn trong xóm hội.

Nói thêm về PCC. Vào cuốn Mindfulness, GS Ellen Langer đưa ra ví dụ về PCC như sau: một đứa trẻ sống với người ông sẽ hình thành cái nhìn về người già nói chung, với lưu giữ quan niệm đó mãi. Đến khi đứa trẻ trở cần già, thì loại hình ảnh đó sẽ ảnh hưởng ngược lại với chúng. Ví dụ, đứa trẻ ở với ông thời điểm 2 tuổi thì ghi nhớ hình ảnh người già tráng kiện, “to lớn”, còn đứa trẻ ở với ông cơ hội 13 tuổi thì ghi nhớ hình ảnh người già lụ khụ, bé xíu nhỏ. Đến khi già đi, nhóm thứ nhất gồm lối sống tích cực hơn, chú ý nhận tuổi già lạc quan hơn.

Xem thêm: Tương Thích Điện Từ Emc Là Gì, Định Nghĩa Và Giải Thích Ý Nghĩa

Ghi chú: những khái niệm này không có ranh giới rạch ròi, và các định nghĩa còn cần được cải tiến, hoàn thiện thêm.

Xem thêm: Hãy Cho Em Uống Một Lần Để Được Say Đến Bất Cần Để Cho Em Khóc Một Lần Cho Nhẹ Vơi Đi Nỗi Lòng

Tham khảo: Thang Allport về Định kiến cùng Phân biệt đối xử.


5 thoughts on “Phân biệt: thiên kiến, định kiến và thành kiến”

*
*
dzungkh November 28, 2021 at 10:44 pm

Chào anh, Phan Phuong Dat,Cả ngày hôm nay em tìm phương pháp hiểu rõ chân thành và ý nghĩa và sự biệt lập của trường đoản cú Bias, Prejudice, Stereotype mà lại từ điển không giúp ích gì. May nhờ nội dung bài viết này của anh ý giúp em hiểu rõ được sự khác hoàn toàn giữa Thiên kiến, Định kiến, Thành kiến, cùng Khuôn mẫu.Anh rất có thể gợi ý cho em một số trong những tài liệu để tham khảo thêm về chủ thể này được ko ạ. Đặc biệt là nhà đề: Định kiến xã hội, định kiến trong buôn bản hội Việt Nam, những ảnh hưởng (tích rất và tiêu cực) của định kiến đến sự cải tiến và phát triển của Việt Nam, con người việt Nam.Em cảm ơn anh và rất mong mỏi nhận được trả lời của anh!Dũng,