Trưng Trắc Và Trưng Nhị

     

Hai Bà Trưng (ý là nhì bà sở hữu họ Trưng; 13 tháng 9 năm 14 – 5 tháng 3 năm 43) là tên chỉ phổ biến hai bà mẹ Trưng Trắc (徵側) với Trưng Nhị (徵貳), hai người thiếu nữ được reviews là anh hùng dân tộc của người Việt. Vào sử sách, hai Bà được biết đến như là những thủ lĩnh khởi binh chống lại tổ chức chính quyền đô hộ của Đông Hán, lập ra một non sông với kinh đô tại Mê Linh và Trưng Trắc trường đoản cú phong là chị em vương.

Bạn đang xem: Trưng trắc và trưng nhị


Sơ lược về hai Bà Trưng

Hai Bà Trưng (chữ Nôm: ?婆徵) là thời kỳ xen thân Bắc ở trong lần 1 với Bắc trực thuộc lần 2 trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Đây là tên gọi chung của hai bà mẹ Trưng Trắc (chữ Hán: 徵側) với Trưng Nhị (徵貳), là anh hùng dân tộc của fan Việt, gần như thủ lĩnh khởi binh chống lại nhà Đông Hán của Trung Quốc, lập ra một giang sơn với đế đô tại Mê Linh cùng tự phong là đàn bà vương.

*

Sau khi cuộc khởi nghĩa này bị quân Đông Hán bên dưới sự chỉ huy của Mã Viện tấn công bại, tục truyền rằng vì không thích chịu từ trần phục, hbt hai bà trưng đã gieo mình xuống dòng sông Hát Giang tuẫn tiết, địa danh Hát Môn – Hát Giang là chỗ thánh tích nhì Bà dựng cờ khởi nghĩa phòng quân Đông Hán xâm lược cùng cũng là vị trí Hai Bà hòa mình vào cõi bất diệt.

Ngoài chính sử, cuộc đời và sự nghiệp của hbt hai bà trưng được phản ảnh trong tương đối nhiều ngọc phả cùng thần phả. Bởi sự thiếu hụt thống độc nhất vô nhị giữa những nguồn tài liệu, những sử gia đã sử dụng nguồn thần phả, ngọc phả bổ sung cập nhật cho cuộc khởi nghĩa nhì Bà Trưng.

Nguồn gốc, tên gọi của hai Bà Trưng

Quận Giao Chỉ được xác định vị trí là khu đất Bắc Bộ nước ta và một trong những phần phía tây nam tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) hiện nay. Cỗ sử cổ duy nhất của việt nam đề cập đến hai bà trưng là Đại Việt sử lược. Theo sách này, Trưng Trắc là con gái Lạc tướng nghỉ ngơi Mê Linh, lấy ông chồng là Thi Sách ở thị trấn Chu Diên.

Theo Đại Việt sử ký kết toàn thư, hbt hai bà trưng vốn bọn họ Lạc, là dòng dõi Lạc tướng sinh hoạt Mê Linh. Trưng Trắc là vợ của Thi Sách ở huyện Chu Diên. Thi Sách cũng là con Lạc tướng, bé hai nhà tướng kết giao với nhau. Lúc lên ngôi, hai Bà bắt đầu đổi sang họ Trưng.

Truyền thuyết chứng thực quê nội 2 bà trưng ở làng Hạ Lôi và quê ngoại nhì Bà ở làng nam Nguyễn thuộc bố Vì, Hà Nội2 .

Mẹ nhì Bà là Man Thiện, được thần phả đứng tên là è Thị Đoan.

Tuy nhiên, theo những sử gia hiện nay đại, thời đầu công nguyên, fan Việt chưa tồn tại họ. Tên trằn Thị Đoan của người mẹ hai Bà chỉ là tên gọi thần phả để sau này, khoảng chừng thế kỷ 17, 18. Cả tên Man Thiện nghĩa là fan Man tốt, hoàn toàn có thể do người Hán điện thoại tư vấn . Còn thương hiệu của nhị Bà, có bắt đầu từ nghê dệt lụa truyền thống cuội nguồn của Việt Nam, giống như như bí quyết đặt tên theo những loài cá của những vua bên Trần về sau vốn xuất thân trường đoản cú nghề chài lưới.

Xưa tê nuôi tằm, tổ kén tốt gọi là kén chọn chắc, tổ kén yếu hơn hotline là kén nhì; trứng ngài tốt gọi là trứng chắc, trứng ngài nhát hơn call là trứng nhì. Vị đó, theo Nguyễn xung khắc Thuần, tên nhì bà vốn rất giản dị là Trứng kiên cố và Trứng Nhì, phiên theo giờ Hán gọi là Trưng Trắc và Trưng Nhị.

Khi chữ Hán không được truyền bá hoặc chưa xuất hiện điều khiếu nại thấm sâu vào dấn thức thôn hội thì xu thế đặt tên tín đồ rất giản dị và mộc mạc, biểu hiện sự lắp bó với cuộc sống thường ngày đời thường xuyên và xu hướng này còn liên tiếp trong những thế hệ sau. Sau này các sử gia phương Bắc viết chệch tên hai bà thành Trắc với Nhị cùng với nghĩa “phản trắc” cùng “nhị tâm”.

Tên của ông Thi Sách, theo Thủy gớm chú của china xác định: ông xã bà Trưng Trắc tên là Thi .

Quá trình khởi nghĩa

Do cơ chế đồng hóa gắt gao và bóc tách lột hà khắc của nhà Đông Hán đối với người Việt trên Giao Chỉ đương thời, các Lạc tướng người Việt liên kết với nhau để chống lại nhà Hán. Trưng Trắc thành hôn với đàn ông Lạc tướng ngơi nghỉ Chu Diên là Thi Sách, hai đơn vị cùng gồm chí hướng phòng Hán. Khoảng chừng năm 39-40, nhằm mục tiêu trấn áp người việt nam chống lại, Thái thú đánh Định thịt Thi Sách.

*

Trưng Trắc và các Lạc tướng tá càng căm thù, thuộc Trưng Nhị có quân phiên bản bộ về giữ Hát Giang ni là làng mạc Hát Môn thị trấn Phúc thọ Hà Nội. Sau một thời gian chuẩn chỉnh bị, tháng hai năm 40, 2 bà trưng chính thức phát động khởi nghĩa hạn chế lại nhà Đông Hán. Cuộc khởi nghĩa được sự hưởng trọn ứng của tương đối nhiều đội quân cùng nhân dân các nơi nằm trong Âu Lạc cùng Nam Việt cũ. Quân nhị Bà đánh hãm trị sở Luy Lâu.

Tô Định đề nghị chạy về nam giới Hải (Trung Quốc). Các quận phái nam Hải, Cửu Chân, Nhật Nam, hòa hợp Phố phần lớn hưởng ứng. Nhì bà đem được 65 thành nghỉ ngơi Lĩnh Nam. Trưng Trắc từ bỏ lập làm vua, xưng là Trưng thiếu phụ Vương (hay Trưng Vương).

Sự cai trị

Hai Bà Trưng thống trị lãnh thổ vùng Lĩnh nam giới của tín đồ Việt tương đương với bộ Giao Chỉ trong phòng Hán vào 3 năm. Thời gian cai trị ngắn ngủi và phải toan tính chuẩn bị chống lại cuộc chiến ở trong phòng Hán khiến Hai Bà Trưng ko có vận động gì đáng kể trong vấn đề xây dựng phạm vi hoạt động mà mình cai quản.

Do thời hạn cai trị của hai bà trưng không nhiều năm và không thể tài liệu để khôi phục lại khối hệ thống tổ chức cỗ máy thời nhì Bà Trưng. Mặc dù nhiên, những sử gia địa thế căn cứ trên các sử liệu tương quan đến sự cai trị trong phòng Hán trước với sau thời hbt hai bà trưng cho rằng, về cơ bạn dạng Hai Bà Trưng vẫn duy trì hệ thống thống trị của công ty Hán trước đó, do người Việt sở hữu

Các quận, huyện bởi nhà Hán lập ra trên khu đất Âu Lạc cùng Nam Việt cũ, bên trên cơ sở những “bộ” thời Văn Lang cùng Âu Lạc được kế thừa. Sử sách xác nhận Hai Bà đóng đô ở thị trấn Mê Linh ở trong quận Giao Chỉ.

56 huyện thành mà hbt hai bà trưng giành được trong số quận: Quận Giao Chỉ, quận Cửu Chân, quận Nhật Nam, quận thích hợp Phố, quận thương Ngô, quận Uất Lâm, quận nam Hải.

Quân đội, tài chính và mức sử dụng pháp

Đội ngũ những cánh quân new tập hợp của các Lạc hầu, Lạc tướng, thủ lĩnh địa phương chưa có điều kiện tổ chức triển khai theo kiểu chính quy thành các đơn vị, quân thứ hình dạng hệ thống, level quy củ như những triều đại sau này. Thành phần bọn họ gồm bình dân trong kẻ, chạ… gia nô, nô tỳ nằm trong quyền quản lý của những thủ lĩnh vùng. Các sử gia đánh giá lực lượng bắt đầu họp này không được tổ chức ngặt nghèo nên có những yếu điểm bộc lộ trong trận đánh chống Mã Viện sau này

Sử sách chỉ lưu lại một sự kiện duy nhất tương quan tới tài chính thời hai bà trưng là Trưng vương cho xá thuế trong hai năm cho dân chúng.

Luật pháp chưa tồn tại văn phiên bản chính thức. Những sử gia khẳng định luật thời hai Bà Trưng là một trong thứ “tập cửa hàng pháp”, “luật tục” của nhiều đời trước được phục sinh và sử dụng quản lý và điều hành xã hội.

Hậu Hán thư của Phạm Việp dẫn lời tâu báo của Mã Viện lên Hán quang Vũ Đế rằng giải pháp Việt không giống với lý lẽ nhà Hán cho hơn 10 điều.

Khởi nghĩa phòng Hán

Năm 19 tuổi, Trưng Trắc được gởi cho con trai quan Lạc tướng thị trấn Chu Diên là Thi Sách có nghĩa là năm Canh Thìn (32. CN). Vợ ck đoàn tụ mới được vài ba năm thì Thi Sách bị đánh Định thịt chỉ vì bé hai bên tướng kết duyên với nhau, biến chuyển một lực lượng lớn, không có nơi cho việc thống trị của nhà Hán.

Xem thêm: Tìm Hiểu Môi Trường Và Ảnh Hưởng Của Một Số Nhân Tố Sinh Thái Lên Đời Sống Sinh Vật

Căm giận quân giặc bạo ngược, bởi nợ nước nay lại thêm mọt thù nhà, bà Trắc đã cùng với em là Nhị phát động trong toàn quận Giao Chỉ, tập hợp các Lạc hầu, Lạc tướng, kêu gọi quân sĩ với nhân dân nổi lên cùng đánh giặc. Các quận Cửu Chân, Nhật phái mạnh được tin quận Giao Chỉ khởi nghĩa phần lớn nổi lên hưởng ứng.

“Một xin rửa không bẩn nước thù

Hai xin dựng lại nghiệp xưa chúng ta Hùng

Ba kêu oan ức lòng chồng

Bốn xin vẻn vẹn sở công lênh này”

Bà Trưng Trắc tiến hành tổ chức cất tích lương thực, vận động thu cần sử dụng các nhân vật hào kiệt trung thiên hạ, những người dân cùng chí hướng, chiêu binh tuyển tướng tá ở các địa phương, nên người theo về ngày một đông.Tháng 3 năm 40, hbt hai bà trưng phất cờ khởi nghĩa ở thị trấn Mê Linh.

Cuộc khởi nghĩa hbt hai bà trưng được phân thành 2 giai đoạn:

Lần 1: Năm 40, sau Công Nguyên

Hai Hà Trưng là Trưng Trắc cùng Trưng Nhị phất cờ khởi nghĩa vào ngày xuân năm 40 trên Hát Môn (nay là xã Hát Môn – Phúc thọ – Hà Nội).

Cuộc khởi nghĩa của 2 bà trưng bùng nổ cùng thu hút được bản lĩnh khắp địa điểm về gia nhập. Nghĩa binh đã mau lẹ đánh bại được quân đơn vị Hán, quản lý Mê Linh, rồi tiến về Cổ Loa cùng Lụy Châu. Quan lại thái thú đánh Định quăng quật thành, chạy trốn về phái mạnh Hải. Quân Hán ở những quận thị trấn khác cũng gặp gỡ thất bại. Cuộc khởi nghĩa hai bà trưng năm 40 mang đến đây đã đoạt được thắng lợi hoàn toàn.

Lần 2: Năm 42, sau Công Nguyên

Năm 42, nhà Hán tăng cường chi viện, Mã Viện là người chỉ đạo cánh quân thôn tính này có có: 2 vạn quân tinh nhuệ, 2 ngàn xe thuyền và các dân phu. Chúng tấn công quân ta ở hợp Phố, dân chúng ở phù hợp Phố đã gan góc chống trả nhưng lại vẫn chạm chán thất bại trước quân Hán.

Sau khi chiếm lĩnh được Hợp Phố, Mã Viện đã phân tách quân thành 2 đạo thủy bộ tiến Lục Đầu và chạm chán nhau tại Lẵng Bạc:

Đạo quân bộ: đi men theo mặt đường biển, lẻn qua Quỷ Môn Quan để xuống Lục Đầu.

Đạo quân thủy: đi từ Hải Môn vượt biển tiến thẳng vào sông Bạch Đằng, kế tiếp từ Thái Bình tăng trưởng Lục Đầu.

*

Sau khi nhận ra tin tức, hbt hai bà trưng kéo quân từ Mê Linh về nghênh chiến cùng với địch trên Lẵng Bạc. Quân ta tiếp tục được Cổ Loa với Mê Linh tuy vậy Mã Viện tiếp tục đuổi theo buộc quân ta đề nghị lùi về Cẩm Khê (nay thuộc cha Vì – Hà Nội). Mon 3 năm 43, hai bà trưng hy sinh sinh sống Cẩm Khê. Cuộc binh lửa vẫn kéo dãn dài đến mon 11 năm 43 sau đó mới bị dập tắt.

Đánh giá

Sử gia Lê Văn Hưu viết vào Đại Việt sử ký kết toàn thư :

“Trưng Trắc, Trưng Nhị là lũ bà, hô một giờ đồng hồ mà các quận Cửu Chân, Nhật Nam, hòa hợp Phố, cùng 65 thành sinh sống Lĩnh Ngoại phần lớn hưởng ứng, việc dựng nước xưng vương dễ như trở bàn tay, rất có thể thấy hình núm đất Việt ta đầy đủ dựng được nghiệp bá vương. Tiếc nuối rằng nối sau chúng ta Triệu cho đến trước bọn họ Ngô, trong khoảng hơn nghìn năm, lũ đàn ông chỉ cúi đầu bó tay, làm cho tôi tớ cho những người phương Bắc, há chẳng hổ hang với hai người mẹ họ Trưng là bọn bà giỏi sao? Ôi ! hoàn toàn có thể gọi là tự vứt bỏ mình vậy.”

Theo sử gia Nguyễn Nghiễm thời Lê trung hưng:

“Trưng Vương thuộc dòng dõi bậc thần minh, nhân lòng dân ân oán hận, nổi giận, khuyến khích người cùng tầm thường mối thù. Nghĩa quân đi mang đến đâu ngay gần xa hồ hết hưởng ứng, 65 thành ngoại trừ miền Ngũ Lĩnh 1 trong các buổi sớm đều thu phục được, fan dân chịu khổ trường đoản cú lâu, không khác gì đã thoát ra khỏi vực thẳm được thấy phương diện trời.

Bà quả là bậc hero khí khái hơn người. Mặc dù rằng quân bắt đầu tập hợp, bị tan tung khi đã thành công, cũng có tác dụng hả được lòng căm phẫn của thần dân một chút… Khi non sông bị chìm đắm, thì đa số lại được phục sinh do một cô bé chúa sống Mê Linh. Thời gian đó bậc đàn ông mày râu nên cúi đầu ngoan ngoãn tuân theo không đủ can đảm làm gì, chẳng xứng đáng thẹn lắm sao?”

Vua từ Đức viết trong Khâm định Việt sử Thông giám cưng cửng mục:

“Hai Bà Trưng trực thuộc phái quần thoa, nỗ lực mà nhiệt huyết quyết trung khu khởi nghĩa, có tác dụng chấn động cả triều đình Hán. Dẫu rằng thế lực cô đơn, không gặp gỡ thời thế, dẫu vậy cũng đủ làm cho phấn khởi lòng người, lưu giữ danh sử sách. Kìa những bầy nam tử râu ngươi mà chịu khép nép làm tôi tớ bạn khác, chẳng hầu hết mặt dày thẹn bị tiêu diệt lắm!”

Góc xem qua sử liệu của Trung Quốc

*

Nguồn sử liệu trước tiên đề cập mang đến chị em 2 bà trưng là cuốn Hậu Hán Thư viết vào cầm cố kỷ thứ 5 (sau Công nguyên) bởi vì học mang Phạm Diệp, cuốn sách nói về lịch sử nhà Hán từ thời điểm năm 6 mang lại 189 AD. Các tài liệu cổ của china đề cập cho 2 bà mẹ Bà Trưng tương đối ngắn gọn, được tra cứu thấy vào 2 chương của Hậu Hán Thư mô tả về cuộc khởi nghĩa của 2 bà thời kỳ bên Tây Hán.

Ở chương 86 của Hậu Hán Thư, cùng với tiêu đề: “Lịch sử về tộc man di phía Nam cùng Tây Nam” (Biographies of the Southern and the Southwestern Barbarians) có viết:

Vào năm sản phẩm công nghệ 16 Hán Vũ Đế (40 AD), sinh hoạt quận Giao Chỉ bao gồm hai người đàn bà là Trưng Trắc với Trưng Nhị vẫn nổi loạn và tấn công thủ tủ của quận. Trưng Trắc là con gái của Lạc Tướng thị trấn Mê Linh, bà là vợ của Thi Sách. Bà ta là 1 chiến binh tàn bạo. đánh Định Thái Thú của quân Giao Chỉ đang dùng pháp luật để kiềm chế bà ta. Mà lại bà ta lại càng hung tàn và kháng đối hơn.

Những tộc trưởng mọi rợ ở quận Cửu Chân, Nhật Nam, hợp Phố dự vào với bà ta, và bà ta đã giành được 65 thành trì với trở thành thiếu nữ vương. Chính quyền của quận Giao Chỉ và các quận không giống chỉ hoàn toàn có thể phòng thủ để tự đảm bảo mình. Hán Vũ Đế bởi vậy đã ra lệnh cho quận trường Sa, đúng theo Phố cùng Giao Châu sẵn sàng xe kéo, thuyền bè giao hàng cho xây dựng cầu đường, nhằm mở lối trải qua núi nhằm cải thiện công tác vận lương.

Năm trang bị 18 (42 AD), Vũ Đế sai Phục bố tướng quân Mã Viện cùng Phù Lạc hầu lưu giữ Long dẫn hơn 1 vạn quân từ quận ngôi trường Sa, Quý Dương, nam giới Ninh, yêu mến Ngô. Vào mùa hè năm 43, Mã Viện tái chiếm Giao Chỉ và diệt Trưng Trắc, Trưng Nhị, và gần như kẻ không giống ở gần như vùng rải rác. Khoanh vùng biên giới đó vì vậy đã được bình định.

Di sản

Hai Bà Trưng được nhìn nhận là hero dân tộc của Việt Nam, và được thờ tự tại những đền thờ, trong các số đó lớn tốt nhất là Đền Hát Môn thờ hai bà trưng tại xã Hát Môn, ở thị xã Phúc Thọ, hà thành và Đền hbt hai bà trưng ở quận hai Bà Trưng, Hà Nội, đền 2 bà trưng tại làng mạc Hạ Lôi, xã Mê Linh, thị trấn Mê Linh, Vĩnh Phúc ni là Mê Linh, hà nội thủ đô – quê hương của hai bà.

Theo ghi thừa nhận của sử gia Ngô Thì Sĩ, từ nhiều thế kỷ trước khi đền thờ hai bà trưng được lập ra, vì hbt hai bà trưng chết vày binh đao đề xuất đền cúng kiêng màu đỏ là màu sắc máu: hương thơm án đa số sơn color đen, không có màu đỏ; bạn dân địa phương cũng không dám mặc áo đỏ, kể toàn bộ cơ thể đến viếng thăm nếu mặc áo đỏ đề xuất cởi vứt để bên ngoài theo lệ cấm.

Ngoài ra, trên tỉnh hồ Nam (Trung Quốc) hiện giờ vẫn còn miếu bái Trưng vương (miếu này đã có kiểm chứng bởi hai nhà nho đi sứ chính là Nguyễn Thực với Ngô Thì Nhậm) vày những cừ súy bị tóm gọn về khu đất Hán sau khoản thời gian khởi nghĩa của hbt hai bà trưng thất bại lập ra để tưởng nhớ về quê nhà và cũng là miêu tả tinh thần quật cường của người việt nam thời nhị Bà Trưng.

Các danh xưng của hbt hai bà trưng (Trưng Trắc, Trưng Nhị, Trưng Vương, nhì Bà Trưng) còn được để cho các trường học, mặt đường phố, phường, xã, quận… sinh sống Việt Nam.

Các mẩu chuyện về nhì Bà Trưng, Bà Triệu, và các nữ tướng khác được một số sử gia trích dẫn để triển khai bằng bệnh cho luận điểm rằng xã hội nước ta trước khi bị Hán hóa là một trong xã hội chủng loại hệ (hay có cách gọi khác là cơ chế mẫu hệ), trong các số đó phụ nữ hoàn toàn có thể giữ vai trò lãnh đạo mà không chạm chán trở ngại.

Nhiều tác phẩm, sách, kịch, nhạc,… viết hoặc nhờ vào hai bà có tác dụng nhân đồ chính. Vở cải lương giờ trống Mê Linh về cuộc khởi nghĩa của hai bà là 1 vở cải lương kinh điển tại Việt Nam.

*

Đại nam giới quốc sử diễn ca tất cả đoạn nói về cuộc khởi nghĩa của hai Bà Trưng đã trở thành quen thuộc đối với người Việt:

Bà Trưng quê ở Châu PhongGiận người tham bạo thù chồng chẳng quênChị em nặng một lời nguyềnPhất cờ nương tử vắt quyền tướng mạo quânNgàn Tây nổi áng phong trầnẦm ầm binh mã xuống gần Long BiênHồng quần nhẹ cách chinh yênĐuổi ngay lập tức Tô Định, dẹp yên biên thànhKinh kỳ đóng góp cõi Mê LinhLĩnh phái mạnh riêng một triều đình nước taBa thu đảm nhận sơn hàMột là báo phục nhì là Bá VươngUy danh hễ tới Bắc PhươngHán không đúng Mã Viện lên đường tấn côngHồ Tây đua sức vẫy vùngNữ nhi địch với hero được sao!Cẩm Khê mang lại lúc hiểm nghèoHai Bà thất cố gắng cùng liều cùng với sông!Trước là nghĩa, sau là trungKể trong kế hoạch sử hero ai hơn.

Hàng năm, vào ngày 6 mon 3 âm lịch, là ngày giỗ tuyệt là tiệc tùng, lễ hội tưởng nhớ hai Bà (cũng là Ngày phụ nữ Việt phái mạnh tại miền nam trước kia) được tổ chức tại miền nam Việt nam trước năm 1975 và hiện giờ tại những nơi vào nước nước ta cũng như xã hội người Việt tại nước ngoài.

Xem thêm: Hoàn Cảnh Sáng Tác Chinh Phụ Ngâm Hay Nhất, Chinh Phụ Ngâm

Nhận định

Hai Bà Trưng và hàng chục, hàng trăm ngàn nữ tướng, cả một nhóm ngũ đông đảo thiếu phụ Việt nam tham gia phong trào kháng Hán, góp phần tạo phải truyền thống nhân vật bất qua đời cho giới bản thân và cho cả dân tộc mình. Nguyên tắc Mẹ cùng sắc thái bình quyền trai gái in rõ nét trong nền văn hóa dân tộc – dân gian việt nam đến nỗi nhiều học giả mang đến rằng đấy là điểm thừa trội không hề phải tranh luận gì nữa của việt nam so với trung hoa và phương Tây.

“ … trong vòng năm thiết bị 40 sau Công nguyên, hai người mẹ người việt nam là hbt hai bà trưng đã đứng lên khởi nghĩa chống ngoại xâm, thức tỉnh niềm tin độc lập. Đó là lần trước tiên trong lịch sử hào hùng mà fan dân việt nam đứng lên vày nền hòa bình cũng như niềm từ hào của mình”